> nieuws

Nieuws

 
3 april 2021

Niet bij brood alleen (5)

Sa goed as bôle

Stille Zaterdag
Eindelijk wat stilte in mijn hoofd. Het delen van het vriendschapsbrood, het weer heel even zien van de mensen uit de gemeente, de korte, sobere en wat onwennige online viering, met meer gezichten dan ik had verwacht. Het bracht vreugde, maar ook onrust, verlangen om weer meer gemeente te zijn, samen te zijn.


Sa goed as bôle. Dit keer een spreuk met brood als thema. Je zegt het over iemand die een ander geen kwaad doet, vriendelijk is. Net als het vriendschapsbrood dat we gebakken hebben, puur om vriendelijk voor elkaar te zijn. We hebben ermee laten zien dat we iets voor elkaar over hebben.


Het vroeg om heel veel aandacht om dit brood samen te maken. De juiste ingrediënten, geduld, toewijding – op tijd roeren en op temperatuur houden – afwegen, delen en dan bakken. In de vorm in de oven, niet te warm, maar wel warm genoeg, op de tijd letten. En dan snijden, verpakken, verdelen, bezorgen. We waren als gemeente even flink in beweging.


We zorgden er ook voor dat we alles gereed hadden voor de avond van Witte Donderdag, de avond waarop we avondmaal vieren, of nachtmaal, zoals Menno Simons dat zo mooi zegt. Met aandacht voor elkaar, delen in stilte en ontzag. We delen dan ook in het verhaal over Jezus en staan stil hoe we als mensen elkaar onrecht aandoen – zelfs als je dat niet wilt of bedoelt – en hoe we weer in vrede tot elkaar kunnen komen. De maaltijd is teken daarvan, maar soms ook instrument. Samen eten brengt mensen tot elkaar. Helemaal als ze samen komen in de nabij van God.


In de bakkerij bij de molen, vraagt het bakken ook om veel aandacht. Als het beslag klaar is, wordt het deeg afgewogen op het juiste gewicht. Dan wordt met de hand het brood gevormd. Daarna kan het verder rijzen. En pas dan gebakken. De juiste toewijding, de juiste tijd, de juiste maat en het juiste proces. En dan een heerlijk resultaat! Als we dan toch nog een spreekwoord uit de wereld van de molen en het malen willen aanhalen: Je moet het proces van haver tot gort kennen.


In de oudheid was het ook goed geregeld. Jeremia vertelt al over de taakverdeling: De kinderen sprokkelen hout, de vaders stoken het vuur en de vrouwen kneden deeg (Jer. 7.18). Het brood kneden was de taak van de vrouwen. Dat gebeurde door de zuurdesem samen met het meel in een baktrog te mengen en te kneden. We horen dat in Lucas: 21 Het lijkt op zuurdesem die door een vrouw met drie zakken meel werd vermengd tot alle meel doordesemd was. (Luc 13.21) Die baktrog was gemaakt van hout of klei of steen. Er ging ook zout bij. Dat wil niet zeggen dat dat altijd gebeurde, er waren ook ‘ongezouten broden’, maar in de verhalen wordt dat brood apart benoemd.


Na het kneden wordt het brood gevormd in bakken van aardewerk, en dan gebakken. Het bakken gebeurde in een oven die flink heet werd gestookt, maar soms werd er ook vuur in een kuil in de grond gemaakt. En daarin wordt het brood gebakken. Er is zelfs informatie beschikbaar over de vorm en het gewicht van een brood. In Pompeji zijn broodbakken gevonden. Het brood had een doorsnede van twintig centimeter en was in het midden wat minder dik dan aan de randen. Uit Palestina zijn vormen bekend van twintig tot vijftig centimeter doorsnede, twee centimeter dik. Men noemt dit een vladebrood, een heel plat brood dus.


Als u zich afvraagt, waar ik deze informatie vandaan heb? Er is een leuk boekje van Klaus Berger. Het heet Manna, meel en zuurdesem, Koren en brood in het dagelijkse leven van de vroege christenen.


Wij vinden de geur van brood dat gebakken wordt vaak lekker, en het eten van het brood als het nog warm is, is heerlijk. Ook vroeger was dat zo, het lekkerst was het brood als het warm was en ovenvers.

  In het bakproces werd ook rekening gehouden met het breken van het brood. Men maakte inkepingen in het brood om het makkelijker te kunnen breken. In het midden vaak een kruis. Het proces dat zo belangrijk was om mensen te voorzien van hun dagelijks brood, dat zoveel arbeid en toewijding vroeg, werd van alledaags tot symbool. Op donderdag aten we samen, om een maaltijd van Jezus en de mensen om hem heen te gedenken. Vandaag op Stille Zaterdag staan we stil bij het brood dat voor ons gebroken is, brood dat onze geest voedt, ons doet beseffen hoe belangrijk leven is.

19 En hij nam een brood, sprak het dankgebed uit, brak het brood, deelde het uit en zei: ‘Dit is mijn lichaam dat voor jullie gegeven wordt. Doe dit, telkens opnieuw, om mij te gedenken.
Lucas 22:19


Terug
 
Meer informatie Facebook   ANBI-register Doopsgezinde Gemeente De Lytse Streek
contact maandblad privacy
routebeschrijving nieuwsbrief disclaimer
veelgestelde vragen inloggen colofon
2021 Doopsgezind.nl