> dcolumn.php?nr=58920&stuurdoor

Column

 

Een overdenking voor Kerst

Deze Kerst weer geen viering in ons gebouw. Wel een soort van overdenking. Bij Johannes 1.

[1] 1In het begin was het Woord, het Woord was bij God en het Woord was God. 2 Het was in het begin bij God. 3 Alles is erdoor ontstaan en zonder dit is niets ontstaan van wat bestaat. 4 In het Woord was leven en het leven was het licht voor de mensen. 5 Het licht schijnt in de duisternis en de duisternis heeft het niet in haar macht gekregen.
 
14 Het Woord is mens geworden en heeft bij ons gewoond, vol van goedheid en waarheid, en wij hebben zijn grootheid gezien, de grootheid van de enige Zoon van de Vader.

In het begin

Het eerste vers is een wondermooi vers, dat zie je zelfs in de vertaling. Er wordt getoverd met de woorden. Heel veel geleerden gaan er van uit dat Johannes hier een tekst van een lied gebruikt, omdat het zo poëtisch is. 
En dan de verwijzing naar het begin van de Tora, de eerste vijf boeken van de Joodse ‘bijbel’. Net als daar de woorden: in het begin. Hier is veel over te zeggen. De woorden verwijzen niet naar een aan te wijzen tijdstip, ooit ergens ‘het begin’. Het kan een begin zijn op elk moment in ons leven of een verwijzing naar hoe je in het leven staat. ‘Voor mij begint het hiermee’ en dan niet als iets dat een feit is, maar meer ‘hier ga ik van uit’, of ‘dit geloof ik’.

Licht en donker

Donker voelt voor ons ongemakkelijk, niet zo veilig. Donker of duisternis heeft daarom altijd iets dreigends. In het donker daar gebeuren onheilspellende gebeurtenissen, het is de plek van het kwaad. Er wordt in ons dagelijks leven zoveel donker uitgebannen door (kunst)licht, dat we onze zintuigen niet optimaal gebruiken. 
Donker kan ook betekenen dat je gebrek aan inzicht hebt, of uitzicht. Dat past veel heel goed bij onze tijd. Het gebrek aan uitzicht maakt veel mensen donker, somber. We tasten in het duister, op zoek naar een weg waarop we weer ruimer kunnen leven.

Mens

Vroeger zeiden we altijd ‘het Woord is vlees geworden’. Het is natuurlijk veel begrijpelijker daar ‘mens’ van te maken. Je leest er misschien wel wat sneller overheen. Als er vlees staat komen er meer vragen op. 
Vlees, zegt iets over God, of over ons geloof in God. Denk maar aan de uitdrukking ‘vlees noch vis’, voor iets dat geen vorm heeft, of inhoud, een leeg idee. Als het Woord vlees wordt, betekent het dat degene bij wie dat Woord was, of die het tot ons richt ook iets waar maakt. Je kunt er op bouwen, op vertrouwen. 

Het woord zegt iets over degene die het spreekt. Zo is het ook bij de schepping, steeds daad bij woord. Wat er gezegd wordt, wordt tastbaar, zichtbaar, werkelijkheid. 

De tekst verhaalt over hoe God met ons bezig is. Hij beweegt naar ons toe, laat zich kennen in wat we voelen, zien, horen en hoopt op antwoord. Zozeer hoopt Hij daarop dat Hij zich laat kennen in een mens. En dan net als wij andere mensen kennen. Steeds maar een stukje, nooit alles. Het meeste blijft verborgen.

Denkend aan dit alles

Met die drie opmerkingen in gedachten komt er een bijzonder beeld van God naar voren. Het is alsof je in een richting bewogen wordt. Een God die ons aanspreekt, vragen stelt, voorstellen doet. Niets almachtig, maar liefdevol en hoopvol. Waar vaak over geloof wordt gesproken als geloven in iets, in waarheden, wordt nu de vraag gesteld: mens hoe wil je in geloof je leven vormgeven. Hoe doe je iets met die vragen en voorstellen van Mij, zoals je die hoort in verhalen van lang geleden? 

Vragen en voorstellen die met de komst van die ene bijzondere, diep met God verbonden mens – en misschien nog wel vele anderen, alle mensen om ons heen – ons letterlijk recht in het gezicht worden gesteld.

Het is een vraag van alle tijden – van het begin af aan, zo lijkt het wel, de vraag van het leven – maar ook een vraag die nu heel actueel is. Hoe willen wij leven? Hoe willen wij antwoorden met ons leven, op de liefde en waarachtigheid waarmee God ons benadert?

Die almachtigheid, dat is vaak gebruikt om mensen macht te geven, maar als je nu naar onze situatie kijkt, twee keer een lockdown vlak voor kerst, dan bekruipt mij in ieder geval het gevoel dat er op een soort pauzeknop wordt gedrukt. Nu even niet verder praten, druk doen, regelen, maar luisteren naar het woord dat tot ons gesproken wordt, luisteren en pas dan antwoorden.

Ons leven lijkt vaak een monoloog, we praten en doen, zijn bezig met ons leven, groeien, onze doelen zetten en bereiken, drukte alom. We zijn druk met onszelf. Meestal houden we rekening met anderen, gelukkig. Toch zijn we vooral bezig met wat we zelf denken, willen, weten, hooghouden. 

Maar in de verhalen, die we horen over Het Woord, wordt heel duidelijk gemaakt dat het leven een dialoog is. Een dialoog met de mensen om ons heen en met het Woord, dat tot ons gesproken wordt in alles om ons heen, in die schepping die iets met God, met de Eeuwige te maken heeft. We lopen tegen de grenzen van ons weten en kunnen op, en worden nu gedwongen te luisteren. Misschien, … hopelijk.

Net als altijd is er ook nu duisternis, uitzichtloosheid, eenzaamheid, wanhoop, somberte, bij mensen over de hele wereld. Maar dat woord dat ons aanspreekt, wil opnieuw net als altijd, licht zijn, licht brengen, ons verbinden met het leven. Licht voor ons, licht dat een weg wijst. Licht dat hoop wil brengen. Inzicht, uitzicht. Niet groots, maar met kleine gebaren. Een beroep doen op onze liefde en waarachtigheid, door ons woordeloos als een baby aan te spreken. 
Ook al is er lockdown en kunnen we niet samen vieren, Kerst kunnen we blijven vieren. Kerst is veel meer dan feest van de terugkeer van het licht, dat aan deze dag in december verbonden is. 
God wil licht brengen, altijd, altijd al, in ons hele leven, als het goed gaat en als het leven moeizaam is. God blijft ons zoeken en aanspreken. En ook dat in het klein. Een paar jaar geleden was er een liedje: ‘What if God is one of us, just a stranger in the bus’. Wat als God hier is, gewoon een van ons, een onbekende in de bus, of op een bankje als je wandelt, of iemand die je groet op straat.
Op al die momenten is het Kerst. Laat je raken en antwoord met hoe je leeft. Ons antwoord wordt vol hoop verwacht. 


Terug

 
Meer informatie Facebook   ANBI-register Doopsgezinde Gemeente De Lytse Streek
contact maandblad privacy
routebeschrijving nieuwsbrief disclaimer
veelgestelde vragen inloggen colofon
2022 Doopsgezind.nl